AI-content labelen: wat de AI Act van je vraagt
De meeste regels voor het labelen van AI-content gelden sinds 2 augustus 2026. Op 2 december 2026 loopt de laatste overgangstermijn af. Wat moet jij doen, en wat is het werk van je leverancier?
AI-content labelen: waar gaat het over?
Gebruik je AI voor teksten, beelden, video of een chatbot op je website? Dan heb je te maken met artikel 50 van de AI Act. Dat artikel regelt één ding: mensen moeten weten wanneer ze met AI te maken hebben. De regels gelden sinds 2 augustus 2026. Op 2 december 2026 komt daar de plicht bij voor de makers van bestaande generatieve tools om hun output machineleesbaar te markeren, en op dezelfde dag gaat een nieuw verbod in.
Ik zie veel MKB-bedrijven en marketingteams die denken dat ze nu op elke LinkedIn-post 'gemaakt met AI' moeten zetten. Dat klopt niet. Andere bedrijven denken dat het hen niet raakt omdat hun leverancier het regelt. Dat klopt ook niet. De wet maakt een scherp onderscheid tussen wie een AI-systeem aanbiedt en wie het gebruikt, en per situatie ligt de plicht bij een ander.
De officiële tekst staat in artikel 50 van de AI Act, en de Europese Commissie heeft er richtsnoeren bij gepubliceerd met veel voorbeelden. Voor het bredere plaatje, van risicoklassen tot deadlines, lees je de AI Act voor het MKB. Dit artikel geeft geen juridisch advies, wel een praktische route.
Aanbieder of gebruiker: wie moet wat doen?
De AI Act kent twee rollen die hier tellen. De aanbieder (provider) ontwikkelt een AI-systeem, of laat het ontwikkelen, en brengt het onder eigen naam op de markt of in gebruik. Denk aan de makers van ChatGPT, Midjourney of de chatbotsoftware die je inkoopt. De gebruiker (deployer) zet een AI-systeem onder eigen verantwoordelijkheid in voor zijn werk. Dat ben jij, met je marketingteam.
Een paar punten uit de richtsnoeren die in de praktijk veel uitmaken:
- Je medewerkers zijn geen aparte gebruikers. Het bedrijf is de gebruiker. Werkt een freelancer onder jouw regie met AI, dan blijft het bedrijf ook de gebruiker.
- Huur je een bureau in en heb je geen zeggenschap over of en hoe dat bureau AI gebruikt, dan is het bureau de gebruiker, niet jij.
- Bouw je zelf een chatbot of generatieve tool, ook op een model van een ander, en zet je die onder je eigen naam in? Dan ben je zelf aanbieder van dat systeem.
- Puur persoonlijk gebruik valt buiten de gebruikersplichten. Een zzp'er die AI voor klantwerk gebruikt, werkt professioneel en valt er dus wel onder.
Chatbots: laat weten dat het AI is
Artikel 50, lid 1 verplicht de aanbieder om een systeem dat rechtstreeks met mensen praat zo te ontwerpen dat die mensen weten dat ze met AI praten, tenzij dat voor een redelijk geïnformeerd persoon al duidelijk is. Koop je een chatbot in, dan ligt die plicht formeel bij de leverancier. Bouw je hem zelf of laat je hem bouwen onder je eigen naam, dan ligt hij bij jou.
Maar het is jouw website en jouw klant. Controleer dus altijd of de melding er staat en of je hem niet per ongeluk hebt weggeconfigureerd. Volgens de richtsnoeren werkt dit goed:
- Een eerste bericht dat zegt dat de klant met een AI-assistent praat, eventueel met een label dat zichtbaar blijft tijdens het gesprek.
- Bij een telefoon- of spraakassistent: aan het begin hardop zeggen dat het een AI-assistent is.
- Bij een agent die mail verstuurt: een AI-label bovenaan het bericht.
Wat niet genoeg is
Een zin in je algemene voorwaarden, een algemene melding als 'Diensten op deze website gebruiken AI', een vaag woord als 'assistent' of een menselijke naam met een foto die doet denken aan een echte medewerker. Gebruikt je klantenservice AI om antwoorden voor te bereiden en verstuurt een medewerker ze na controle zelf? Dan is er geen rechtstreekse interactie met AI, en geldt deze plicht niet. Zo zet ik agents voor klantenservice het liefst op: de agent schrijft het concept, een medewerker controleert het en drukt op verzenden.
Deepfakes in marketing: wanneer moet er een label op?
Artikel 50, lid 4 legt de plicht bij jou als gebruiker: maak je met AI beeld, audio of video die lijkt op bestaande personen, objecten, plaatsen of gebeurtenissen en die ten onrechte echt zou lijken, dan moet je bekendmaken dat het door AI is gemaakt of bewerkt. Dat label moet zichtbaar of hoorbaar zijn. Op de onzichtbare markering van je tool kun je niet leunen.
Niet elk AI-beeld is een deepfake. De richtsnoeren geven voorbeelden die voor marketing direct bruikbaar zijn, of je nu werkt met de tools uit AI-tools voor marketing of met iets anders.
Wel een deepfake, dus labelen
- Een AI-video met een realistische avatar van je eigen directeur.
- Een AI-influencer die lijkt op een bekende persoon, in een advertentie.
- Een AI-productfoto die het product anders, mooier of beter laat lijken dan het in het echt is.
Geen deepfake
- Een duidelijk fantasievolle scène, zoals pratende muizen in een kaasreclame.
- Je echte product voor een AI-gegenereerde achtergrond, zolang dat niet misleidt over hoe het product eruitziet of werkt.
- Kleurcorrectie, een voorbijganger wegpoetsen, ruis verwijderen of het formaat van een beeld aanpassen.
Creatief werk en oude content
Is de deepfake onderdeel van een duidelijk artistiek, creatief, satirisch of fictief werk, dan is de plicht lichter: je vermeldt het op een manier die het werk niet bederft, bijvoorbeeld in de aftiteling. Content die vóór 2 augustus 2026 is gemaakt, hoef je niet met terugwerkende kracht te labelen.
AI-teksten over zaken van algemeen belang
Dezelfde lid 4 bevat een tweede regel, voor tekst. Publiceer je AI-gegenereerde of AI-bewerkte tekst om het publiek te informeren over zaken van algemeen belang, dan vermeld je dat. Denk aan onderwerpen als gezondheid, veiligheid, milieu, politiek en overheid, of economische ontwikkelingen.
Gewone marketingteksten en productomschrijvingen vallen daar volgens de richtsnoeren niet onder, behalve als ze claims bevatten over bijvoorbeeld gezondheid, consumentenveiligheid of duurzaamheid. Een blog over je nieuwe collectie hoeft geen label. Een AI-geschreven artikel over de gezondheidseffecten van je product of je duurzaamheidsverslag wel, tenzij de uitzondering geldt.
De uitzondering: menselijke controle én redactionele verantwoordelijkheid
Je hoeft niet te labelen als een mens de tekst inhoudelijk heeft gecontroleerd en een persoon of organisatie redactioneel verantwoordelijk is voor de publicatie. Beide voorwaarden moeten kloppen.
- Inhoudelijke controle betekent: iemand met verstand van het onderwerp die de feiten checkt. Een spellingscontrole of een snelle blik is niet genoeg.
- Laat je AI de tekst na die controle nog inhoudelijk aanpassen, dan vervalt de uitzondering.
- Maak vindbaar wie redactioneel verantwoordelijk is, bijvoorbeeld in een colofon of op een vaste pagina van je website.
Machineleesbare markering: werk van je leverancier
Artikel 50, lid 2 verplicht aanbieders van generatieve AI om hun output machineleesbaar te markeren, met bijvoorbeeld watermerken, metadata of cryptografische herkomstgegevens. Dat geldt voor tekst, beeld, audio en video. Nieuwe systemen moeten dat vanaf hun introductie doen. Voor systemen die al vóór 2 augustus 2026 op de markt waren, geldt volgens het Digital Omnibus een termijn tot 2 december 2026.
Voor jou als gebruiker betekent dat drie dingen. Vraag je leveranciers hoe ze markeren en of ze op tijd zijn. Haal die markering niet bewust weg uit bestanden voordat je ze publiceert. En onthoud dat die markering je eigen labelplicht voor deepfakes en teksten van algemeen belang niet vervangt: een mens ziet een watermerk in de metadata niet.
Bouw je zelf een generatieve toepassing die je onder eigen naam aanbiedt, dan kan de markeringsplicht bij jou liggen. Laat dat toetsen voordat je live gaat. De Commissie publiceerde in juni 2026 een vrijwillige gedragscode voor het markeren en labelen van AI-content, met praktische stappen voor aanbieders en gebruikers en een set EU-iconen voor labels.
Nieuw verbod vanaf 2 december 2026
Op dezelfde datum gaat een verbod in dat het Digital Omnibus aan artikel 5 toevoegt: AI-systemen die realistische intieme of seksuele beelden van herkenbare personen maken zonder hun uitdrukkelijke toestemming, en AI-systemen die seksueel misbruikmateriaal van kinderen maken. Voor een normaal marketingteam verandert er weinig, maar neem het op in je gebruiksbeleid, zodat helder is dat zulke tools nooit op een bedrijfsapparaat horen.
Boetes en toezicht
Wie de transparantieregels overtreedt, riskeert een boete tot 15 miljoen euro of 3% van de wereldwijde jaaromzet. Voor MKB-bedrijven geldt het laagste van die twee. Markttoezichthouders kunnen zelf onderzoek doen of handelen na een klacht, en iedereen die een overtreding vermoedt, mag zo'n klacht indienen. De kans dat een toezichthouder morgen bij een klein bedrijf aanklopt over één LinkedIn-afbeelding is klein. De kans dat een klant, concurrent of journalist een misleidende AI-video opmerkt, is dat niet.
Labelen is daarmee vooral een governancevraag: wie in je organisatie beslist wanneer er een label op moet? Hoe je dat als directie inricht, lees je in AI-governance voor het MKB.
Checklist: AI-content labelen in je bedrijf
- Maak een lijst van alle plekken waar AI met klanten praat: chatbot, spraakassistent, agents die mail versturen.
- Controleer per chatbot of de AI-melding zichtbaar is bij het eerste contact, en niet alleen in de voorwaarden staat.
- Spreek met je marketingteam af wat een deepfake is, met de voorbeelden hierboven, en hoe jullie label eruitziet.
- Leg vast wie bepaalt of een AI-beeld, video of stem een label krijgt.
- Bepaal welke teksten over zaken van algemeen belang gaan, zoals gezondheid, duurzaamheid of veiligheid, en wie ze inhoudelijk controleert.
- Zet op je website wie redactioneel verantwoordelijk is voor wat jullie publiceren.
- Vraag je AI-leveranciers hoe en vanaf wanneer ze hun output machineleesbaar markeren.
- Haal markeringen en herkomstgegevens niet weg uit bestanden voordat je ze publiceert.
- Bouw je zelf een chatbot of generatieve tool onder je eigen naam, laat dan toetsen of je aanbieder bent.
- Leg bureaus en freelancers contractueel vast hoe zij met labels omgaan.
- Neem het nieuwe verbod uit artikel 5 op in je AI-beleid.
Belangrijkste inzichten
- Artikel 50 geldt sinds 2 augustus 2026. Op 2 december 2026 moeten ook bestaande generatieve tools hun output machineleesbaar markeren.
- Chatbotmeldingen en machineleesbare markering zijn plichten van de aanbieder. Bouw je zelf onder eigen naam, dan ben jij dat.
- Deepfakes en AI-teksten over zaken van algemeen belang label je zelf, zichtbaar voor mensen. Een watermerk in de metadata is niet genoeg.
- Gewone marketingteksten en productomschrijvingen hoeven geen label, behalve bij claims over bijvoorbeeld gezondheid of duurzaamheid.
- Teksten die een vakkundig mens inhoudelijk heeft gecontroleerd, onder redactionele verantwoordelijkheid, vallen onder de uitzondering.
Je chatbot en AI-tools goed ingericht?
Bij AI-implementatie richt ik je AI-tools en chatbot zo in dat de meldingen kloppen, je team weet wanneer een label nodig is en de afspraken vastliggen. Tegen een vaste maandprijs, met training erbij.
Bekijk AI-implementatie